محمد تقي جعفري

173

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

بوده است . فردى كه داراى اين ويژگيها است قادر است كارهاى خير بسيار كند ، همانطور كه مىتواند گام در راه شر گذارده بسيار آسيب برساند و اگر قرار باشد كه بشريت در غرقاب تاريكى غوطه ور نشود ، هركس مىبايست آرزو نمايد بينشى را كه اين افراد برتر بدست مىآورند ، جهت نفع بشرى باشد . احتمالا تفاوت اندكى بين طبيعت يك جانى و طبيعت يك سياستمدار وجود دارد . ( 1 ) ملاحظه مىشود كه راسل در اين تقسيمبندى عاليترين ارزشها را به علماى الهى و مذهبى داده است . در عبارت ديگر مىگويد : « بدعت گذاران اخلاقى و مذهبى تأثير عظيم بر زندگى ، انسانها نهاده‌اند . هر چند كه بايد اذعان داشت كه هميشه آن تأثيرى را كه مورد نظر آنان بوده است ، بجاى نگذارده‌اند ولى من حيث المجموع اين تأثيرات مثبت و سودمند بوده است » ( 2 ) آيا ترس مىتواند آن دانش و بينش و احساس عظمت را بوجود بياورد كه گروهى بانگيزگى مذهب ، عاشقانه در جهت منافع بشرى گام بردارند 2 - * ( وَما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ الله ثُمَّ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْه تَجْئَرُونَ . ثُمَّ إِذا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ ) * ( 3 ) ( هر نعمتى كه براى شما است ، از خداوند است سپس موقعى كه ضرر بر شما رسيد ، به او پناهنده مىشويد . سپس وقتى كه ضرر را از شما منتفى ساخت ، گروهى از شما به پروردگارشان شرك مىورزند ) توضيح - جملهء اول آيه ، نعمتها و خوشىهاى زندگى را به ياد مىآورد و بمردم هشدار مىدهد كه همهء حالات خوش زندگى هم از خدا است ، چرا در آن مواقع خدا را به ياد نمىآوريد و فقط در موقع اضطرار پناهنده به او مىشويد

--> ( 1 ) قدرت و فرد - راسل ص 60 ( 2 ) مأخذ مزبور ص 55 ( 3 ) النحل آيهء 53 و 54